انجمن نانوفناوری ایران دنیای نانو 2476-5945 22 83 2026 09 22 Lateral Flow Assays for Rapid Disease Diagnosis: Importance, Challenges, and Strategies for Broader Adoption کیت‌های جریان جانبی در تشخیص سریع بیماری‌ها؛ اهمیت، چالش‌ها و راهکارها برای بکارگیری گسترده‌تر 43 61 738517 FA مریم کمالی گروه حشره شناسی پزشکی،دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0000-0001-9955-0683 حسام باباحسینی مرکز علوم و فناوری نانو، پژوهشکده جامع علوم و فناوری های همگرا، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران 0000-0003-2395-8599 Journal Article 2026 05 02 Lateral flow assays are among the most important tools for rapid diagnosis and are playing an increasingly important role in healthcare systems, particularly in low-resource settings, decentralized diagnostic centers, and home-based applications. Owing to their simple operation, rapid turnaround time, relatively low cost, portability, minimal need for complex laboratory equipment, and visual interpretation of results, these assays have become suitable platforms for disease screening, preliminary diagnosis, and monitoring. A typical lateral flow assay consists of a sample pad, conjugate pad, nitrocellulose membrane, and absorbent pad. Through capillary-driven flow, these components enable specific biological reactions in different formats, including sandwich, competitive, and multiplex assays.<br><br>Despite these advantages, broader adoption of lateral flow assays still faces several challenges, including limited sensitivity, insufficient specificity, qualitative and sometimes subjective interpretation of results, limited quantitative capability, difficulties associated with complex biological samples, and the need for rigorous quality control and validation. In recent years, several strategies have been proposed to overcome these limitations, including optimization of reaction kinetics, improved membrane and pad design, use of advanced nanoparticles and labels, reduction of nonspecific binding, development of multiplex assays, and incorporation of reader devices and smartphone-based systems. In addition, connecting test results to digital platforms and health databases can expand the role of lateral flow assays from simple diagnostic tools to components of public health surveillance, telemedicine, and disease management infrastructures. Therefore, targeted development and optimization of this technology can support broader use of lateral flow assays as rapid, simple, portable, and reliable platforms for disease diagnosis. کیت‌های جریان جانبی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای تشخیص سریع، نقش رو‌به‌رشدی در نظام‌های مراقبت سلامت، به‌ویژه در محیط‌های کم‌منبع، مراکز غیرمتمرکز تشخیصی و کاربردهای خانگی ایفا می‌کنند. این کیت‌ها به دلیل سادگی عملکرد، سرعت بالا، هزینه نسبتاً پایین، قابلیت حمل، عدم نیاز به تجهیزات پیچیده آزمایشگاهی و امکان تفسیر چشمی نتایج، به گزینه‌ای مناسب برای غربالگری، تشخیص اولیه و پایش بیماری‌ها تبدیل شده‌اند. ساختار معمول این آزمون‌ها شامل پد نمونه، پد کونژوگه، غشای نیتروسلولزی و پد جاذب است که با بهره‌گیری از جریان مویرگی، واکنش‌های زیستی اختصاصی را در قالب‌های مختلفی مانند آزمون ساندویچی، رقابتی و چندگانه امکان‌پذیر می‌سازد. با وجود این مزایا، کاربرد گسترده‌تر کیت‌های جریان جانبی همچنان با چالش‌هایی از جمله حساسیت محدود، اختصاصیت ناکافی، خوانش چشمی و تفسیر کیفی نتایج، محدودیت در کمی‌سازی مواجه است. در سال‌های اخیر، راهکارهای متعددی برای غلبه بر این محدودیت‌ها پیشنهاد شده‌اند؛ از جمله بهینه‌سازی سینتیک واکنش، بهبود مشخصات غشا و پدها، استفاده از نانوذرات و نشانگرهای پیشرفته، کاهش اتصال‌های غیراختصاصی، توسعه آزمون‌های چندگانه، و بکارگیری دستگاه‌های داده‌خوان و سامانه‌های مبتنی بر تلفن همراه. افزون بر این، اتصال نتایج آزمون‌ها به سامانه‌های دیجیتال و پایگاه‌های داده سلامت می‌تواند نقش کیت‌های جریان جانبی را از یک ابزار تشخیصی ساده به بخشی از زیرساخت پایش سلامت عمومی، پزشکی از راه دور و مدیریت بیماری‌ها ارتقا دهد. بنابراین، توسعه هدفمند و بهینه‌سازی این فناوری می‌تواند زمینه بکارگیری گسترده‌تر کیت‌های جریان جانبی را به‌عنوان بستری سریع، ساده، قابل حمل و قابل اعتماد برای تشخیص بیماری‌ها فراهم کند. https://donyayenano.ir/article_738517_38b83d105ecbc75e5e7e168897ecfb21.pdf