انجمن نانوفناوری ایران دنیای نانو 2476-5945 22 82 2026 09 22 Nanozyme-based biosensors for intelligent food packaging بیوسنسورهای ‌نانو‌آنزیمی در بسته‌بندی هوشمند مواد غذایی 10 23 738272 FA سوگند نخچی گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت عباس عابدفر گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان Journal Article 2026 04 18 Increasing food safety and quality standards have made the development of rapid and efficient methods for monitoring food freshness, contamination, and harmful compounds essential. Nanozymes are a class of nanomaterials with enzyme-like activities that, due to their high stability over wide temperature and pH ranges, low production cost, and reusability, are considered promising alternatives to natural enzymes in biosensors. These nanomaterials exhibit peroxidase-, catalase-, oxidase-, and superoxide dismutase-like activities and can be employed in the design of single-enzyme and dual-enzyme sensing systems. Their practical application in intelligent food packaging enables real-time and non-destructive monitoring of the freshness of meat and aquatic products (with detection limits of 0.37–9.67 µM for hypoxanthine), fruits and vegetables (with detection limits of 0.6–1 µM for antioxidant content), as well as the detection of contaminants such as bisphenols, aflatoxins, metal salts, and pathogenic microorganisms. Nanozyme-based sensors, owing to their rapid response, high sensitivity, and ability to be integrated with portable devices, facilitate the transition of food monitoring from laboratory settings to storage and distribution cites. This comprehensive review examines the mechanisms of action of nanozyme-based sensors, their design principles, applications, and the challenges associated with their use in intelligent food packaging, and provides an outlook on their role in enhancing food safety and enabling rapid food quality monitoring. افزایش استانداردهای ایمنی و کیفیت مواد غذایی، توسعه روش‌هایی سریع و کارآمد، برای پایش تازگی، آلودگی و ترکیبات مضر را ضروری ساخته است. نانوآنزیم‌ها، دسته‌ای از نانومواد با فعالیت شبه‌آنزیمی هستند که به دلیل داشتن پایداری بالا در دما و pH گسترده، هزینه تولید پایین و قابلیت استفاده مجدد، جایگزین مناسبی برای آنزیم‌های طبیعی در حسگرهای زیستی محسوب می‌شوند. این نانومواد، فعالیت‌های پراکسیدازی، کاتالازی، اکسیدازی و سوپراکسید دیسموتازی از خود نشان داده و می‌توانند در طراحی حسگرهای تک‌آنزیمی و دوآنزیمی مورد استفاده قرار بگیرند. کابرد عملی آن‌ها در بسته‌بندی هوشمند مواد غذایی، پایش لحظه‌ای و غیرمخرب تازگی گوشت و آبزیان (حد تشخیص 0.37-9.67 میکرومول هیپوگزانتین)، میوه و سبزیجات (حد تشخیص 0.6-1 میکرومول محتوای آنتی‌اکسیدانی) و تشخیص آلاینده‌هایی مانند بیسفنول، آفلاتوکسین، نمک‌های فلزی و میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا را فراهم می‌آورد. حسگرهای نانوآنزیمی، با قابلیت پاسخ سریع، حساسیت بالا و قابلیت ادغام با دستگاه‌های قابل حمل، امکان پایش مواد غذایی را از آزمایشگاه به محل نگهداری و توزیع فراهم می‌کنند. این مرور جامع، مکانیسم عملکرد حسگرهای نانوآنزیمی، اصول طراحی آن‌ها، کاربردها و چالش‌های مربتط با استفاده از این حسگرها در بسته‌بندی هوشمند مواد غذایی را بررسی کرده و چشم‌اندازی از نقش آن‌ها، در زمینه ارتقا ایمنی و پایش سریع مواد غذایی ارائه می‌دهد. https://donyayenano.ir/article_738272_9b9b174e228ab1d25b06dcceebb525fb.pdf